Luxor in Egypte, het land van de “baksheesh”

Ik heb me op het ergste voorbereid. Egyptenaren kunnen erg opdringerig zijn bij toeristen. Iedereen waarschuwde me al voor Luxor: een stad waar je doordraait van al de opdringerige mensen die allemaal iets van je willen. Op internet lees ik verschillende horrorverhalen en zelfs mijn hostel mailt mij dat ik de oplichters en bedelende kinderen rondom het treinstation vooral moet negeren en hun routebeschrijving moet volgen. Zou het echt zo erg zijn?

Lees ook: 11 redenen om Egypte op jouw bucket list te zetten

Luxor-Egypte
Luxor-Egypte

Arabische revolutie in Egypte

Veel mensen in Egypte zijn grotendeels afhankelijk van het toerisme. Herinner je je de Arabische Lente nog? Die startte in 2010 in Egypte. Gelijke rechten (met name voor vrouwen) en betere banen met eerlijke salarissen: dat was waar de mensen voornamelijk de straat voor op gingen.

Jaren later is er weinig veranderd. De salarissen zijn nog steeds idioot laag. Een gemiddeld fulltime inkomen is 2000 Egyptische pond: omgerekend 100 euro. Daar moet vaak een hele familie van leven, want het is nog steeds niet gebruikelijk in Egypte dat vrouwen werken. Natuurlijk is het leven in Egypte goedkoper dan in veel Westerse landen, maar het is nog steeds een dagelijkse struggle voor mensen om hun familie van eten en schone kleding te voorzien. Dat zijn gewoon basisbehoeften, toch?

De revolutie heeft Egypte eigenlijk niets gebracht, behalve een gigantische daling van buitenlanders die door Egypte willen reizen. Mensen zijn bang geworden om door Egypte – of eigenlijk Arabische landen in het algemeen – te reizen. Datgeen waar de meeste Egyptenaren hun brood mee verdienen is volledig in elkaar gedonderd. En dat voel en merk je op straat. Hoe wanhopiger mensen zijn om klanten te vinden, hoe vervelender en opdringeriger ze worden. Dat werkt vervolgens weer averechts bij de meeste toeristen. En dus ontvangen die Egyptenaren geen geld en worden ze nóg wanhopiger. Als die vicieuze cirkel toch eens doorbroken kon worden…

Luxor-Egypte

“Baksheesh? Baksheesh?”

Westerlingen voelen zich soms een wandelende portemonnee in Egypte. Iedereen houdt immers zijn handje op om geld te ontvangen. Toeristen worden achterdochtig tegenover iedereen die hen op straat aanspreekt. Of fooi eist na een goede daad. En eerlijk is eerlijk: ik word er soms ook moe van. Als ik een tempel in loop en iemand wijst naar een slang en legt uit dat dit ‘een slang’ is en vervolgens zijn hand ophoudt weet ik ook niet hoe ik daar NIET sarcastisch op moet reageren. Ik vind het jammer dat ik bij iedere goede daad in Egypte mezelf moet afvragen of diegene iets van me wil. Probeert deze persoon daadwerkelijk aardig te zijn of zijn er bijbedoelingen?

Maar ik besef ook dat ik geluk heb gehad dat ik in Nederland ben geboren, waar alles goed is geregeld. Een land dat het voor mij mogelijk maakt om op mijn computer te werken, waar ik maar wil. Ik hoef me niet druk te maken over mijn basisbehoeften, want ook daar kan de Nederlandse overheid voor zorgen. En dus heb ik er niet zo’n problemen mee dat de Egyptische economie deels draait op de fooien en aalmoezen van buitenlanders, ook wel aangeduid als “baksheesh”. Gidsen, chauffeurs, schoonmakers en bewakers van piramides verwachten dat je ze nu hun werk wat geld toestopt. Maar dus ook degene die jouw ontbijt heeft klaargemaakt of jou heeft geholpen met de weg wijzen.

Een Egyptenaar is ontzettend trots op zijn land; de mensen houden van Egypte en de meeste willen hier niet weg. Onder Egyptenaren heerst een sterk we-moeten-voor-elkaar-zorgen-gevoel. De overheid doet het immers niet. Egyptische mensen die prima verdienen delen overigens ook fooien en aalmoezen uit aan mensen die het minder goed hebben. Het zijn niet alleen maar de buitenlanders die dit doen.

Lees ook: 6 minder leuke dingen tijdens een rondreis in Egypte

Luxor-Egypte

Wel of geen aalmoezen en fooien in Egypte geven?

Allereerst: het is niet verplicht om mensen in Egypte fooien en aalmoezen te geven. Al voelt het soms wel zo. In de Westerse wereld is het gebruikelijk dat je iemand fooi geeft als we ergens uitzonderlijk tevreden over zijn. In Egypte is het in de cultuur gesijpeld dat mensen wat fooi of een aalmoes krijgen als ze je met simpele dingen helpen. Soms ook ongevraagd, bijvoorbeeld door de weg uit te leggen of je door een graftombe te leiden. Als je hier geen zin in hebt kun je dit vaak simpel en snel oplossen door vooraf te zeggen dat je geen hulp nodig hebt. Dan ben je ze ook niets ‘schuldig’.

Maar het maakt je rondreis door Egypte een stuk leuker en gemakkelijker als je zo nu en dan iets uitdeelt. 20 Egyptische pond is vaak al genoeg om een lach op iemands gezicht te toveren en het kan soms leiden tot de meest interessante gesprekken met de lokale bevolking.

Vraag jezelf dus eens af voordat je naar Egypte gaat: wat loop je daadwerkelijk mis als je dagelijks zo’n 150 Egyptische pond – omgerekend €7-8 euro – opzij legt voor fooien en aalmoezen? Egypte is een vrij goedkoop land om doorheen te reizen. Hoogstwaarschijnlijk heb je nog steeds genoeg geld om al die bezienswaardigheden te bezoeken, om in dat mooie hotel te overnachten en om lekker te eten. Als je er van tevoren rekening mee houdt dat je een deel van jouw vakantiebedrag opzij legt voor fooien en aalmoezen reis je een stuk relaxter door Egypte. Gegarandeerd.

En als je een keertje geld wilt besparen in Egypte om wat fooien uit te kunnen delen eet je gewoon een bak koshari – de nationale maaltijd van het land – als avondeten voor 10 Egyptische pond: erg lekker én goedkoop.

Lees ook: voorbereid op reis naar Egypte – wat je moet weten voor vertrek

Wat te doen in Luxor, Egypte?

Luxor ligt aan de Nijl en wordt net als Caïro en Aswan in tweeën gesplitst door de rivier. Het contrast tussen de oevers is groot: een druk stadsleven op de East Bank en een relaxed plattelandsleven op de West Bank. Die combinatie vind ik juist zo leuk aan Luxor. Maar wat is er nou te doen in Luxor?

6x doen op de East Bank in Luxor

1. Aanschouw de grootsheid van de Karnak Tempel

Dit is niet één tempel, maar een heel tempelcomplex. Het is zelfs het grootste complex in Egypte. Er is door verschillende faraos aan de Karnak Tempel gebouwd. Je kunt hier gemakkelijk 2-3 uur doorbrengen en nog niet alles gezien hebben!

Kosten: 120 Egyptische pond voor volwassenen

2. Luxor Tempel, by day and night

Een van mijn favoriete tempels is ongetwijfeld Luxor Tempel. Deze kun je namelijk tot en met 10 uur ’s avonds bezoeken! De beste tijd om naar deze tempel te gaan is een uurtje voor zonsondergang. Wanneer het donker is heeft de tempel een mysterieus sfeertje met al de verlichting.

Kosten: 100 Egyptische pond voor volwassenen

Luxor-Egypte
Luxor-Egypte
Luxor-Egypte
Luxor-Egypte
Luxor-Egypte
Luxor-Egypte

3. Respect voor de doden: Mummification Museum

Een reden dat veel mensen zo gefascineerd zijn door het oude Egypte komt door de manier waarop ze met hun doden omgaan. Een onderdeel daarvan is de mummificatie. Het proces van mummificatie is lang en ingewikkeld, maar erg interessant om meer over te leren. Als je al in het Egyptisch Museum in Caïro bent geweest kun je dit museum wel overslaan maar anders is het zeker leuk om hier naar binnen te gaan. Wist je bijvoorbeeld dat huisdieren en offerdieren ook werden gemummificeerd? Hier kun je zelfs een gemummificeerde vis zien!

Kosten: 80 Egyptische pond voor volwassenen

4. Animal Care in Egypt

In Egypte zijn er nog steeds veel dieren die slecht worden behandeld door hun eigenaren of niet medisch geholpen kunnen worden omdat er geen geld voor is. De dierenartsen van het Animal Care centrum, ten zuiden van het centrum van Luxor, behandelen Egyptische dieren gratis. Het centrum draait volledig op donaties en de dieren worden hier opgeknapt. Er zijn voornamelijk honden, ezels en paarden, maar ze hebben zelfs Egyptische schildpadden rondlopen. Kattenliefhebbers zullen zich hier goed vermaken want er lopen er tientallen rond die graag geknuffeld willen worden. Je kunt het centrum gemakkelijk bereiken met de fiets. De fietstocht is vanuit Luxor niet erg lang en leidt je langs mooie uitzichten en groene velden waar mensen op werken. Het verkeer kan chaotisch zijn, maar de gemiddelde Nederlander kan hier prima fietsen.

Kosten: je kunt het centrum gratis bezoeken, maar het is wel zo netjes om een donatie achter te laten.

Luxor-Egypte
Luxor-Egypte
Luxor-Egypte
Luxor-Egypte

5. Luxor vanaf het water met een felucca

Luxor ligt aan de Nijl en – net als in andere steden aan de Nijl – is het heerlijk om met een felucca over het water te varen en de stad van een ander perspectief te bewonderen.

Luxor-Egypte
Luxor-Egypte

6. …Of Luxor vanuit de lucht met een ballonvaart

Zelf heb ik dit niet gedaan, maar Judith van Worldwife wel: een balloonvaart tijdens de zonsopkomst over de Nijl en Luxor. Heel gaaf!

5x doen op de West Bank in Luxor

1. Kolossen van Memnon

De gigantische beelden zijn het enige dat is overgebleven van de tempel die hier ooit stond, de Dodentempel van Amenhotep III. Je kunt hier gratis een stop maken op weg naar de andere archeologische plekken op de West Bank zoals de Vallei van de Koningen en de Tempel van Hatsjepsoet.

Kosten: gratis (Echt waar? In Egypte? Echt waar!)

Luxor-Egypte
Luxor-Egypte

2. Tempel van Hatsjepsoet

Een vrouw met een naam die onmogelijk is uit te spreken, maar ze was wel de enige vrouwelijke farao in het Oude Egypte die een tempel voor zichzelf liet bouwen en dat is toch best wel tof. Deze immense tempel wordt ook wel Deir el-Bahari genoemd. Er is hier ontzettend veel te zien, maar een van de meest indrukwekkende dingen is toch wel de beeldengalerij van Hatsjepsoet. Aangezien het in Egypte ongebruikelijk was dat een vrouw over het land regeerde liet zij zichzelf met een baard afbeelden, als een ‘koning’. Ik zou je aanraden om zo vroeg mogelijk naar de Tempel van Hatsjepsoet te gaan, aangezien de meeste tours bij de Vallei van de Koningen beginnen. Ik was hier rond 8 uur ’s ochtends en het was nog heerlijk rustig.

Kosten: de entree voor de Tempel van Hatsjepsoet is 80 Egyptische pond voor volwassenen. Vanaf de entree rijdt er een treintje op en neer; deze kost 2 Egyptische pond.

Luxor-Egypte
Luxor-Egypte
Luxor-Egypte
Luxor-Egypte
Luxor-Egypte
Luxor-Egypte
Luxor-Egypte
Luxor-Egypte
Luxor-Egypte
Luxor-Egypte

3. Vallei der Koningen

In totaal zijn er meer dan 60 tombes gevonden in de Vallei der Koningen. Beroemde farao’s zoals Toetanchamon, Hatsjepsoet en verschillende Ramses farao’s werden hier begraven. Niet alle tombes zijn overigens open: slechts een deel is open voor publiek, de rest is voor archeologisch onderzoek. Bovendien zijn een aantal tombes van enkele farao’s nooit gevonden. Jammer genoeg vonden er vroeger veel grafroven plaats, waardoor de meeste tombes zijn verwoest en leeggeroofd en alles wat er nog over was is naar musea gebracht. Wel kun je nog de – soms zeer kleurrijke – hiërogliefen bewonderen en in sommige tombes staat een sarcofaag.

Met een entreeticket kun je overigens 3 tombes bezoeken. Je zult dus moeten kiezen. Bij iedere ingang van een tombe wordt er een gaatje geknipt in jouw ticket. Zelf bezocht ik de tombes van Ramses IV (aan het begin van de vallei, hier staat nog een sarcofaag), Ramses IX (diepe tombe, einde is nooit afgerond) en Ramses III (zeer kleurrijke en goed bewaarde hiërogliefen).

Kosten: 160 Egyptische pond voor volwassenen. Voor een aantal tombes betaal je extra. Zo is de tombe van Toetanchamon 300 Egyptische pond en die van Seti I maar liefst 1000 Egyptische pond! Als je foto’s in de tombes wilt maken moet je eigenlijk een foto-ticket kopen voor 300 Egyptische pond, maar je kunt ook hier en daar wat fooi toestoppen bij de bewakers om binnen foto’s te maken. Het treintje van de entree naar de vallei is 4 Egyptische pond.

4. Deir Al Medina

Eerlijk gezegd had ik het na de Vallei der Koningen en de Tempel van Hatsjepsoet wel een beetje gehad met hiërogliefen en tombes. Maar het is nog steeds leuk om een stop te maken bij het arbeidersdorp Deir Al Medina. De tombes van de reguliere mensen zien er toch net wat anders uit als die van de farao’s, die bijna allemaal geplunderd en aangetast zijn. De hiërogliefen in de tombes van Deir Al Medina zijn nog heel goed bewaard gebleven en zien er prachtig uit. Er zijn zelfs hele familiegraven gevonden!

Kosten: 80 Egyptische pond voor volwassenen.

Luxor-Egypte
Luxor-Egypte

5. Wandelen langs de plantages op de West Bank

Als je een ander beeld van Luxor wilt krijgen zou ik je zeker aanraden om een paar uurtjes op de westelijke oever van de Nijl door te brengen, oftewel de West Bank. Het contrast met het chaotische stadsleven op de oostelijke oever en het relaxte plattelandsleven op de westelijke oever is erg groot. Met name tijdens de zonsondergang is het heerlijk wandelen hier, vanwege de temperatuur en omdat er dan ook meer bedrijvigheid op straat is. Overdag blijven de meeste mensen namelijk binnen zitten. Maar aan het einde van de middag loopt en speelt iedereen op straat, de mannen gaan met hun ezels en karren terug naar huis en vrouwen verzamelen zich in groepjes om bij te kletsen.

Kosten: gratis.

Luxor-Egypte
Luxor-Egypte
Luxor-Egypte
Luxor-Egypte
Luxor-Egypte
Luxor-Egypte

Eten en drinken in Luxor

1. Koshari restaurants

Ik heb zó veel koshari gegeten in Egypte. Koshari is de nationale maaltijd van het land en is een mix van onder meer pasta, rijst, linzen, kruiden en pittige saus. Klinkt als een gekke combinatie, maar het is echt lekker! Soms doen ze er ook gebakken uitjes bij voor een extra bite. En ook erg fijn: je betaalt voor een portie meestal 10-20 Egyptische pond. Twee goede koshari restaurants vind je aan de hoofdweg van Luxor: Television. Het is lastig om uit te leggen waar deze restaurants exact zitten want de namen op de borden staan in het Arabisch. Eentje zit vlak naast de Quick Pizza, de andere zit aan het begin van de weg (je kunt deze vinden door El Zaeem in Google Maps in te voeren of ernaar te vragen).

2. Sofra Restaurant

Bij Sofra vind je voornamelijk Egyptisch eten. Zin in kofta, gegrilde vis of gevulde duif – een specialiteit in Egypte? Dan ben je bij Sofra op de juiste plek. Dit restaurant zit niet ver van het Bob Marley Peace Hotel. Je betaalt hier wat meer dan bij lokale restaurants, maar het eten is van prima kwaliteit en de service is goed.

3. Blue Sky Cafe

Dit restaurant zit op de West Bank, niet ver van de bootplaats. Blue Sky Cafe heeft een dakterras met slechts een paar zitplaatsen. Lekker rustig dus, zodat je van het uitzicht over de Nijl en de oostelijke oever van Luxor kunt genieten. De mensen zijn erg vriendelijk en helemaal niet opdringerig. Voor de meeste maaltijden betaal je 15-30 Egyptische pond. Als je veel honger hebt zou ik 3 gerechten kiezen, want ze zijn niet gigantisch groot. Maar zo kun je wel lekker variëren!

Lees ook: magische zonsopkomsten & heilige bergtoppen – Sinaïberg in Egypte

Verplaatsen in Luxor

Je kunt je gemakkelijk lopend verplaatsen op de East Bank in Luxor. De enige bezienswaardigheid die je beter met een taxi kunt bezoeken is de Karnak Tempel, in het noorden van de stad. Vanaf het treinstation zou dit ongeveer 30 Egyptische pond moeten zijn. Er gaan ook lokale busjes, al is het wel even uitzoeken waar ze naartoe gaan. Deze kosten echter 1,5 Egyptische pond dus je bent nooit veel kwijt – zelfs als je niet op de plek eindigt waar je naartoe wilt gaan. Daarnaast is het heerlijk om te fietsen in en rondom Luxor. Het verkeer is soms wat chaotisch, maar ik ben ervan overtuigd dat Nederlanders hier prima mee om kunnen gaan. En als je de stad verlaat is het een stuk rustiger op de plattelandswegen en het is zo mooi groen hier!

Wil je de West Bank van Luxor bezoeken? Er is een brug die de oevers van de Nijl met elkaar verbindt, maar die bevindt zich zo’n 7 kilometer ten zuiden van de stad. Het is daarom gemakkelijker om met de boot over te steken. Er gaat een publieke boot, maar persoonlijk vond ik dit als soloreiziger geen prettig idee. Groepjes tienerjongens hangen altijd bij de boten rond en willen dan ineens ALLEMAAL met zo’n boot mee. Ik betaal dan liever wat meer (10-20 Egyptische pond) om met een eigen boot over te steken.

Luxor-Egypte

Hoe kom ik in Luxor?

Vanaf Aswan naar Luxor

De beste manier om tussen Aswan en Luxor te reizen is per trein. Een treinreis duurt ongeveer 3 uur en kost zo’n 80 Egyptische pond. Het treinstation van Luxor ligt overigens op de East Bank.

Lees ook: het Google Maps fiasco in Aswan in Egypte

Vanaf Caïro naar Luxor

Ook tussen Caïro en Luxor is de trein de beste manier om te reizen. Er gaan verschillende treinen, al is de slaapcoupé het prettigst als je ’s avonds vertrekt. Je overnacht dan in een coupé met twee bedden, een kraantje om je op te frissen en er zit ontbijt en avondeten bij inbegrepen. Dit is de duurdere optie: zo’n $70 dollar. Je kunt ook een stoel boeken voor een van de treinen tussen Caïro en Luxor. Officieel mogen buitenlanders dit niet doen, maar je kunt een Egyptenaar vragen om deze voor je te kopen (en deze persoon dan wel wat fooi geven). Je treinticket is dan zo’n 200 Egyptische pond: omgerekend €10 euro. De treinreis tussen Caïro en Luxor duurt ongeveer 10 uur.

Het is ook mogelijk om een bus van GoBus of BlueBus te nemen tussen Caïro en Luxor. Kijk op de websites voor de vertrektijden en de prijzen. Je kunt de tickets kopen bij een kantoor, maar ook online boeken met een creditcard.

Lees ook: de stad van duizend oplichters en minaretten – Cairo in Egypte

Overnachten in Luxor

1. Bob Marley Peace Hotel (Luxor East Bank)

Een erg fijn hostel met lieve en behulpzame medewerkers. Ze hebben hier kleine slaapzalen (4 bedden) en privékamers. De WiFi door het hele gebouw is verrassend goed: je kunt zelfs YouTube en Netflix streamen! Geen airconditioning, maar ik loste dat meestal op door een koude douche te nemen voor het slapen. Het ontbijt is lekker en met wat geluk maken ze zelfs wat pannenkoeken of een omeletje voor je. Er is ook een dakterras waar je kunt chillen. Je moet overigens wel van Bob Marley houden: de muziek van deze Jamaicaanse held wordt bijna de hele dag door gedraaid. Ik betaalde 160 Egyptische pond per nacht voor een privékamer. Houd er rekening mee dat er twee Bob Marley accommodaties in Luxor zijn. Het Bob Marley Peace Hotel zit vlak bij het treinstation, in dezelfde straat als het restaurant Sofra.

Luxor-Egypte
Luxor-Egypte

2. El Mesala Hotel (Luxor West Bank)

Het voordeel van overnachten op de West Bank is dat het hier een stuk rustiger en relaxter is dan de East Bank. Vanaf hier kun je bovendien vroeg vertrekken naar alle archeologische plekken op de westelijke oever. El Mesala Hotel ligt op een steenworp afstand van de bootplaats vandaan. Er is een klein zwembad aanwezig, vanaf het balkon heb je een mooi uitzicht en de bedden zijn comfortabel. De WiFi werkt prima en er is zelfs airconditioning aanwezig. Ik betaalde 180 Egyptische pond per nacht voor een privékamer.

Luxor-Egypte
Luxor-Egypte

Lees ook: heilige bergen en een kleurrijke onderwaterwereld in Dahab, Egypte

Ik vond Luxor in Egypte een stuk leuker dan dat ik van tevoren had verwacht! Maar ik ben natuurlijk ook wel benieuwd naar jouw ervaringen met Luxor. Misschien was het jaren geleden een andere ervaring of hebben de opdringerige verkopers of oplichters jou wel laten doordraaien? Vertel het me hieronder in een reactie!

In dit artikel vind je affiliatelinks. Meer informatie over affiliate vind je hier.

Reacties via Facebook account

comments