Vrijwilligersproject met schildpadden in Costa Rica

In eerste instantie besloot ik Costa Rica geheel over te slaan tijdens mijn trip door Midden-Amerika. Veel reizigers zeiden dat het ontzettend duur en toeristisch is. Maar wat ben ik blij dat ik dat ik daar niet naar heb geluisterd! De hoofdreden waarom ik toch bleef? Het WIDECAST vrijwilligersproject met schildpadden in Pacuare, Costa Rica.

Vrijwilligerswerk met schildpadden in Costa Rica

Als je voor een langere tijd onderweg bent is een onderbreking best fijn. Via een Facebookgroep voor reizigers kwam ik terecht bij dit vrijwilligersproject en ik was meteen enthousiast. Jullie weten hoe geweldig ik schildpadden vind, toch? Omdat het project helaas na een week zou sluiten (het seizoen was namelijk bijna over) kon ik maar een week blijven. Ook was het vrij rustig: er waren slechts twee coördinatoren/biologen en één andere vrijwilliger. Maar het was een geweldige tijd!

vrijwilligerswerk-schildpadden-costa-rica

Het project is noodzakelijk omdat de meeste soorten schildpadden een bedreigde diersoort zijn. Ze slikken in de oceaan plastic en andere rotzooi in, blijven in de visnetten hangen, worden aangevallen door talloze dieren en bovendien wordt er op ze gejaagd voor het vlees en de eieren. Van de honderden eieren die er worden gelegd wordt slechts één schildpad na twintig jaar volwassen. Het eten van schildpadeieren schijnt een delicatesse te zijn in Centraal-Amerika en hoewel het inmiddels illegaal is worden er nog steeds veel eieren geroofd. Daarnaast worden de moeders soms gedood voor het vlees tijdens het eieren leggen op het strand. Genoeg redenen om te helpen, toch?

Nachtdienst, gegevens verzamelen en het vrijlaten van de baby’s

De eerste nacht lig ik vroeg in bed, want we hebben nachtdienst om de eieren te bewaken. De eieren liggen in een veilig afgebakend deel op het strand. Om 10 uur wordt er op de deur geklopt. Ik kijk op mijn telefoon en ben enigszins chagrijnig dat iemand me twee uur voor de nachtdienst wakker maakt. Maar dan roept Magaly, een van de biologen, de magische woorden: ‘turtles!’

Tya, de andere vrijwilliger, en ik haasten ons naar het strand. In het nest kruipen zeker zeventig kleine schildpadjes rond. We wegen en meten enkele schildpadden voor research. De baby’s slaan wild rond met hun vinnen, wat soms resulteert in een onhandige high-five met mijn vinger. Veel groter dan vijf centimeter zijn de meeste niet. Uiteindelijk brengen we de bak met de schildpadden naar het strand en laten we ze een voor een vrij. De meeste verplaatsen zich direct enthousiast naar het water, maar een enkeling cirkelt eerst onhandig rond op het strand. Ze zijn nog zo klein, zo broos. Een grote golf slaat om en een voor een verdwijnen ze in het holst van de nacht.

En dan begint voor ons de nachtdienst. Terwijl tientallen vuurvliegjes dansen in het donker geniet ik. Van de rust. Van de golven die zachtjes over het strand rollen. Van de prachtige sterrenhemel boven me. Van het warme gevoel dat achterblijft na het vrijlaten van de schildpadbaby’s.

vrijwilligerswerk-schildpadden-costa-rica
vrijwilligerswerk-schildpadden-costa-rica
vrijwilligerswerk-schildpadden-costa-rica
vrijwilligerswerk-schildpadden-costa-rica
vrijwilligerswerk-schildpadden-costa-rica

Het onderzoeken van de eieren

De volgende dag graven we de overige schildpadden en de eierschillen uit. We vinden nog eens vijftien schildpadden en twee foetussen die het helaas niet hebben gehaald. De eierschillen lijken op en voelen als leeggelopen ballonnen. Na het uitgraven zitten mijn armen en benen onder het zwarte zand. Zwarte vegen sieren mijn gezicht.

Dit was eigenlijk het enige dat ik lastig vond tijdens het project. Een van de laatste dagen deden Pablo, de andere coördinator, en ik een onderzoek. Bij het uitgraven van de eieren komen we nog zeker 20 levende schildpadden tegen. Sommige van hen zijn kreupel, hebben ingedeukte schilden of lijken op een andere manier niet helemaal in orde. Ik vraag me af of ze het gaan redden. Wanneer ze naar zee kruipen herinner ik me de statistieken. Daarna onderzoeken we de rest van de eieren. Ik krijg een brok in mijn keel bij iedere schildpad die het nét niet heeft gehaald. Je ziet de dichtgeknepen ogen, de slappe lijfjes in je hand, terwijl vliegen er enthousiast omheen cirkelen. We begraven ze samen met de eierresten in een diep gat.

vrijwilligerswerk-schildpadden-costa-rica
vrijwilligerswerk-schildpadden-costa-rica

Het opruimen van het strand en het station van het project

Het is onvoorstelbaar hoe gigantisch veel plastic er dagelijks aanspoelt op het strand. Mijn maag draait even om bij de aanblik van al die troep. Een klap in mijn gezicht van Realiteit. Binnen vijf minuten hebben we vier zaken gevuld met afval. Als meer mensen dit dagelijks zouden zien zouden ze waarschijnlijk niet zo zorgeloos met afval omgaan. Het strand ziet er namelijk de volgende dag exact hetzelfde uit.

vrijwilligerswerk-schildpadden-costa-rica
vrijwilligerswerk-schildpadden-costa-rica
vrijwilligerswerk-schildpadden-costa-rica

Op zoek naar de moederschildpadden: patrouille lopen

Omdat het legseizoen hier in november in feite over is, twijfelt de bioloog even of we wel patrouille gaan lopen. Ze heeft namelijk weinig hoop dat we nog een moederschildpad op het strand vinden. Na vijf minuten lopen verstijft ze ineens en wijst ze naar het gigantische spoor in het zand. Als je niet beter zou weten zou je denken dat een kleine vrachtwagen vanuit zee het strand op is gereden. Verderop ligt een gigantisch dier; ze is net begonnen met het leggen van de eieren. We installeren onszelf en zetten de rode lichten van onze hoofdlampen aan. Schildpadden kunnen namelijk geen rood filteren, waardoor ze geen last hebben van rood licht. Magaly wrijft over het schild en het begint te gloeien: bioluminescentie. Een magisch moment.

Nog geen vijf minuten later staat er een man naast ons. Hij kijkt nieuwsgierig naar onze werkzaamheden en de moederschildpad. Later vertelt Magaly me dat hij een stroper is, zoals veel inwoners hier. Wie de schildpad als eerste ziet, mag de schildpad ‘hebben’. Dat is de regel op het strand. Ergens heel treurig, want daardoor kunnen we niets doen als we ter plekke zien als stropers de eieren van een schildpad stelen. Maar ergens begrijp ik het wel. Deze mannen lopen rond met machetes en kennen het strand door en door. Als deze afspraak er niet zou zijn zou niemand van het project veilig te werk kunnen gaan op het strand. Deze ronde hebben wij in ieder geval gewonnen. Na een half uur kruipt de moeder moeizaam terug naar de oceaan. Haar taak zit erop.

vrijwilligerswerk-schildpadden-costa-rica
Omdat het ‘s nachts lastig is om te fotograferen zonder flits krijgen jullie gewoon nog een foto van een van de babies!

Mini-Amazone: kajakken, wandelen en talrijke dieren spotten

Het strand van Pacuare ligt ten zuiden van het Nationale Park Tortuguero. Ik vind het veel weghebben van het prachtige Amazonegebied. Het was heerlijk om in mijn vrije tijd met de kajak of een kleine boot door de kanalen te varen, op zoek naar talrijke dieren: Jezus Christushagedissen, rennend over het water. Kraanvogels op zoek naar een lekker hapje. Luiaards die zich verstoppen in de boomtoppen. Kaaimannen, de schattige variant van een krokodil. De meester van het camoufleren, oftewel de iguana. Dolfijnen, die vanaf de zee een weg naar de rivier hebben gevonden. Vogels in alle soorten en maten, vrolijk tjirpend.

Wandelend langs het strand zie ik krabben, ter grootte van twee handen. Vlinders en sprinkhanen in alle kleuren van de regenboog. Felrode kikkers die enthousiast tussen de oude kokosnootresten springen. Wanneer Génesis, een lokaal meisje, enthousiast aan komt hollen weet ik wel hoe laat het is. Een groep slingerapen is vaak in haar achtertuin te vinden. Brulapen die me ’s ochtends wekten alsof hun leven ervan afhing. Iedere keer als ik de douchedeur open is het weer een verrassing of ik een vleermuis wakker maak. Klinkt als een paradijs hè?

vrijwilligerswerk-schildpadden-costa-rica
vrijwilligerswerk-schildpadden-costa-rica
vrijwilligerswerk-schildpadden-costa-rica
vrijwilligerswerk-schildpadden-costa-rica
vrijwilligerswerk-schildpadden-costa-rica
vrijwilligerswerk-schildpadden-costa-rica
vrijwilligerswerk-schildpadden-costa-rica

Bedankt dat jullie dit relatief lange artikel hebben uitgelezen! Wat vinden jullie van vrijwilligerswerk tijdens het reizen? Als je in contact wil komen met het project, laat gerust een reactie achter, I’m happy to help!

Reacties via Facebook account

comments